Επικοινωνήστε με τον ιατρό ή κλείστε ραντεβού.
Ο καρκίνος του προστάτη είναι μία από τις πιο συχνές μορφές καρκίνου στους άνδρες, αλλά ευτυχώς, αν διαγνωστεί έγκαιρα, οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι εξαιρετικά υψηλές.
Είναι ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος και η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άνδρες οπότε είναι εμφανές γιατί ο προληπτικός έλεγχος προστάτη είναι υψίστης σημασίας.
Ο καρκίνος του προστάτη είναι συχνά «σιωπηλός» στα αρχικά του στάδια. Αυτό σημαίνει ότι ένας άνδρας μπορεί να αισθάνεται απόλυτα υγιής, ενώ ο όγκος αναπτύσσεται. Όταν όμως ο όγκος μεγαλώσει αρκετά ώστε να πιέζει την ουρήθρα ή να επηρεάζει τους γύρω ιστούς, εμφανίζονται τα εξής συμπτώματα:
Προβλήματα στην Ούρηση
Επειδή ο προστάτης περιβάλλει την ουρήθρα, οι αλλαγές σε αυτόν επηρεάζουν άμεσα την αποβολή των ούρων:
Εμφάνιση Αίματος
Αυτό είναι ένα σύμπτωμα που απαιτεί άμεση επικοινωνία με τον γιατρό:
Σεξουαλική Λειτουργία
Συμπτώματα Προχωρημένου Σταδίου
Αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί εκτός του αδένα (μετάσταση), μπορεί να προκαλέσει:
Ενίοτε είναι ακριβώς αυτά τα συμπτώματα που κινητοποιούν τον ασθενή να απευθυνθεί σε γιατρό και έτσι στο τέλος να γίνει η διάγνωση του καρκίνου προστάτη.
Πολλά από τα παραπάνω συμπτώματα (ειδικά τα ουρολογικά) είναι πανομοιότυπα με αυτά της Καλοήθους Υπερπλασίας του Προστάτη (ΚΥΠ), η οποία δεν είναι καρκίνος αλλά μια φυσιολογική διόγκωση του αδένα λόγω ηλικίας. Μην πανικοβληθείτε αν έχετε συχνουρία, αλλά μην το αγνοήσετε κιόλας. Μόνο ένας ουρολόγος μπορεί να κάνει τη διαφοροδιάγνωση.
Οι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του προστάτη χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: σε αυτούς που δεν μπορούμε να αλλάξουμε (γενετικοί/βιολογικοί) και σε αυτούς που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής (τροποποιήσιμοι).
Παράγοντες που δεν μεταβάλλονται
Αυτοί είναι οι πιο καθοριστικοί για την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου:
Παράγοντες Τρόπου Ζωής & Περιβάλλοντος
Αυτοί είναι τομείς όπου μπορούμε να παρέμβουμε προληπτικά:
Τα παρακάτω δεν έχουν αποδειχθεί ότι προκαλούν καρκίνο του προστάτη:
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι το πρώτο βήμα της ίασης, καθώς ο καρκίνος του προστάτη είναι ιάσιμος σε ποσοστό άνω του 90% αν εντοπιστεί νωρίς. Επειδή ο καρκίνος αυτός συχνά δεν δίνει προειδοποιητικά σημάδια, ο έλεγχος πρέπει να ξεκινά:
Για τη διάγνωση είναι απαραίτητα:
Λήψη Ιστορικού & δακτυλική εξέταση από το ορθό.
Prostatic Specific Antigen – Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο, που θα θέσει την υποψία.
Ακριβής μέθοδος για τη διάγνωση και τη σταδιοποίηση των παθήσεων του προστάτη.
Ο μόνος τρόπος διάγνωσης ύποπτης περιοχής για διάκριση κακοήθειας με κακοήθεια.
Το PSA (ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι ένα ένζυμο, που παράγεται από τον προστάτη και η λειτουργία του είναι να ρευστοποιεί το σπέρμα. Τα επίπεδά του εξαρτώνται από την ηλικία, τον όγκο του προστάτη, την παρουσία φλεγμονών, τυχόν χειρισμούς στο κατώτερο ουροποιητικό (πχ πρόσφατη κυστεοσκόπηση, τοποθέτηση καθετήρα) και φυσικά την παρουσία καρκίνου του προστάτη.
Το PSA δεν είναι διαγνωστικό του καρκίνου του προστάτη, αν όμως τα επίπεδά του είναι ανεβασμένα ή συνυπάρχει και μία μη φυσιολογική δακτυλική εξέταση, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση με Πολυπαραμετρική Μαγνητική και με κατευθυνόμενη / fusion βιοψία.
Επικοινωνήστε με τον ιατρό ή κλείστε ραντεβού.
Οι ασθενείς διαχωρίζονται σε τρεις ομάδες κινδύνου, χαμηλού, ενδιάμεσου και υψηλού. Οι θεραπευτικές επιλογές και η πρόγνωση του καρκίνου εξαρτώνται από το στάδιο της νόσου και τον βαθμό κακοήθειας καθώς κι από την ηλικία του ασθενή, το ιστορικό του και τη γενική κατάστασή του.
Οι βασικές επιλογές είναι:
Στην ενεργό παρακολούθηση (Active surveillance, AS) δεν προβαίνουμε άμεσα σε κάποια παρέμβαση, αλλά υποβάλλεται ο ασθενής σε τακτικό έλεγχο (επανάληψη PSA, βιοψίας προστάτου και/ή πολυπαραμετρικής μαγνητικής) με σκοπό την καθυστέρηση στην έναρξη της όποιας θεραπείας οπότε και στην καθυστέρηση της εμφάνισης των επιπλοκών και των επιπτώσεών της.
Στα μειονεκτήματα συμπεριλαμβάνονται οι περισσότερες βιοψίες προστάτη, η ανησυχία κυρίως εκ μέρους του ασθενή για την πορεία της νόσου, ενδεχομένως μία πιο δύσκολη αντιμετώπιση εάν ο καρκίνος εξελιχθεί και η πιθανότητα ό,τι κάποιες θεραπείες μπορεί να μην είναι διαθέσιμες στην περίπτωση αυτή. Και φυσικά τη συμμόρφωση του ασθενή στο πρωτόκολλο παρακολούθησης.
Ο καρκίνος του προστάτη παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία και γι’ αυτό η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται στην κάθε περίπτωση. Σε άνδρες άνω των 70 – 75 ετών αρκεί ίσως και μόνο η ενεργώς παρακολούθηση. Σε πιο νέους όμως ασθενείς η αντιμετώπιση πρέπει να είναι πιο επιθετική, ώστε να προλάβουμε να μην εξαπλωθούν τα καρκινικά κύτταρα σε άλλα μέρη του σώματος (μεταστάσεις).
Στον, εντοπισμένο στον αδένα, καρκίνο του προστάτη η βασικότερη θεραπευτική αντιμετώπιση είναι η ριζική προστατεκτομή όπου ολόκληρος ο προστάτης και οι δυο σπερματοδόχες κύστεις αφαιρούνται. Εδώ μπορεί να κριθεί και πυελική λεμφαδενεκτομή.
Η ριζική προστατεκτομή μπορεί να γίνει είτε ανοικτά (με τομή) είτε λαπαροσκοπικά είτε ρομποτικά. Το ογκολογικό αποτέλεσμα είναι ίδιο, αλλά οι δύο τελευταίες μέθοδοι υπερτερούν λόγω μικρότερης νοσηλείας και μετεγχειρητικού πόνου, λιγότερης απώλειας αίματος και πιο γρήγορης επανόδου στις συνήθεις δραστηριότητες καθώς και μικρότερο ποσοστό ακράτειας ούρων και στυτικής δυσλειτουργίας (οι δύο πιο ενοχλητικές, πιθανές παρενέργειες της προστατεκτομής).
Η ακτινοθεραπεία (Radiation Therapy, RT) είναι μία από τις κυριότερες θεραπείες στον καρκίνο του προστάτη για όλα τα στάδια της εντοπισμένης νόσου (χαμηλού, ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου) με ή χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση ορμονοθεραπείας. Διακρίνεται στην εξωτερική ακτινοβολία και στη βραχυθεραπεία.
Κατά τη θεραπεία με εξωτερική ακτινοθεραπεία, εκτός του προστάτη, τμήματα της ουροδόχου κύστης και του ορθού μπορεί να ακτινοβοληθούν. Αυτό μπορεί να προκαλέσει επεισόδια συχνουρία και/ή διάρροιας μετά τη θεραπεία. Οι ασθενείς μπορεί, επίσης, να αισθανθούν κόπωση κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας. Ενώ ένα ποσοστό μπορεί να εμφανίσει στένωμα ουρήθρας (5%) ή στυτική δυσλειτουργία (40 – 50%).
Με τη χρήση των νεότερων ακτινοσκοπικών μηχανημάτων η θεραπεία περιορίζεται στον προστάτη και τις σπερματοδόχους κύστες, με λιγότερες τοπικές παρενέργειες.
Η Βραχυθεραπεία είναι η τοποθέτηση ραδιενεργών κόκκων στον προστάτη, διαμέσου του περινέου και με τη βοήθεια υπερηχογραφικής καθοδήγησης. Η βραχυθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο ως μονοθεραπεία όσο και σε συνδυασμό με εξωτερική ακτινοθεραπεία, με ή χωρίς συνδυασμό με ορμονοθεραπεία.
Τα καρκινικά κύτταρα του προστάτη «τρέφονται» από την τεστοστερόνη. Η ορμονοθεραπεία στοχεύει στη διακοπή της παραγωγής της και στον αποκλεισμό της δράσης της.
Στο πλαίσιο της ορμονοθεραπείας υπάρχουν δύο κατηγορίες φαρμάκων, τα LHRH ανάλογα, υπό μορφή ένεσης, με στόχο τη μείωση της παραγωγής τεστοστερόνης, και τα αντιαδρογόνα που αποτελούν ουσίες που συνδέονται με τους υποδοχείς των ανδρογόνων και αποτρέπουν την πρόσδεση και την επακόλουθη δράση των ανδρογόνων στους ιστούς- στόχους
Η ορμονοθεραπεία είναι καλά ανεκτή, αλλά δεν παύει να έχει κάποιες παρενέργειες. Οι πιο συχνές είναι:
Όταν χορηγείται επί σειρά ετών αυξάνει τον κίνδυνο συμβαμάτων από το κυκλοφορικό, όπως π.χ. του εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Είναι νεότερες μέθοδοι και αποτελούν τη μέση οδό στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη. Βρίσκονται ανάμεσα στην Ενεργό Παρακολούθηση (όπου δεν κάνουμε τίποτα) και στις Ριζικές Θεραπείες (όπου αφαιρούμε ή ακτινοβολούμε όλο τον αδένα).
Αντί να αντιμετωπίζεται ολόκληρος ο αδένας, ο γιατρός στοχεύει με ακρίβεια μόνο την περιοχή όπου βρίσκεται η εστία του καρκίνου. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση προηγμένης απεικόνισης (συνήθως πολυπαραμετρική MRI σε συνδυασμό με υπερήχους).
Υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων:
Η εστιακή θεραπεία δεν εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση. Οι καταλληλότεροι ασθενείς είναι αυτοί που έχουν χαμηλού ή ενδιάμεσου κινδύνου καρκίνο, ο όγκος είναι εντοπισμένος σε ένα μόνο σημείο του προστάτη (μονόπλευρος) και επιθυμούν οπωσδήποτε να διατηρήσουν τη σεξουαλική τους λειτουργία και την εγκράτεια.
Τα ποσοστά επιτυχίας στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη είναι από τα υψηλότερα στον χώρο της ογκολογίας, ειδικά όταν η διάγνωση γίνεται στα αρχικά στάδια.
Τα διεθνή δεδομένα δείχνουν τα εξής ποσοστά 5ετούς επιβίωσης:
Αυτά τα νούμερα αφορούν άνδρες που διαγνώστηκαν πριν από τουλάχιστον 5 χρόνια. Με τις νέες θεραπείες & τεχνικές τα ποσοστά επιβίωσης στις προχωρημένες μορφές βελτιώνονται συνεχώς.
Η επιτυχία εδώ ορίζεται ως ο έλεγχος της νόσου και η διατήρηση χαμηλού PSA (βιοχημική υποτροπή).
Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με την επιβίωση, αλλά και με την ποιότητα ζωής, ή αλλιώς λειτουργική επιτυχία:
Η επιτυχία της θεραπείας επηρεάζεται από τρεις κύριους δείκτες:
Το Παράδοξο του Προστάτη: Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι πολλοί άνδρες διαγιγνώσκονται με καρκίνο προστάτη αλλά δεν πεθαίνουν από αυτόν, καθώς ο όγκος αναπτύσσεται τόσο αργά που τελικά καταλήγουν από γηρατειά ή άλλα φυσιολογικά αίτια.
Δείτε αναλυτικά για τις εξετάσεις & συχνότητα ελέγχου καθώς και ποια είναι τα σχετικά συμπτώματα.
Μία απλή, ανώδυνη και μη επεμβατική μορφή ουροδυναμικής εξέτασης στο Ιατρείο.
